4+4+4 eğitim sistemi: “Çocuğunuz Okula Hazır mı” kriterleri nedir?

4+4+4 Eğitim Sistemi: “Çocuğunuz okula hazır mı” kriterleri

Okulların açılması yaklaştıkça 4+4+4 eğitim sistemi karmaşasında yeni gelişmeler yaşanıyor. Aileler çocuklarının okula hazır olmadan başlamasını önleyebilmek için rapor alma telaşındayken Milli Eğitim Bakanlığı tarafından okula hazır olan çocukların gelişim kriterleri açıklandı.

Bakanlığın “4+4+4” yasası ve genelgeyle ilkokulda okumayı uygun gördüğü 60-72 aylık çocuklardan beklenen ve olması gereken gelişimsel özellikleri “Bilişsel Gelişim”, “Dil Gelişimi”, “Motor Gelişimi”, “Özbakım Becerileri”, “Sosyal ve Duygusal Gelişimi” başlıkları altında sıralandı. Bu kriterler ilk olarak Vatan Gazetesinde yayınlandı(Kriterler aşağıda yer alıyor).

Bu gelişim maddeleri okul öncesi eğitimi alan çocuklarda eğitim yılı sonunda kazanılması beklenilen hedef davranışlardır. Bunlar çocukların çeşitli gelişim alanlarını temsil eden, o gelişim alanındaki gelişim seviyesi hakkında ip uçları veren beceri, davranış örnekleridir ve özet niteliğindedir. Bu ve benzer maddeler gelişim tarama testlerinde de yer alır. Bu maddelerin açıklaması çocuğunuzun gelişim testini siz yapın gibi bir durum yarattı. Henüz aileler rapor karmaşasını aşamamışken şimdi de gelişimsel kriterler açıklandı.

Bu kriterlerin çocuğun okula hazır olup olmadığını göstermesi için yeterli olup olmadığını bir kenara bırakalım 72 ay altındaki çocukların bu becerileri sergilemesi zaten gelişimsel ve bilimsel olarak mümkün değil. Çocukların okula “ne kadar hazır olmadığını” anne babaların daha somut anlaması için bu kriterleri sıralamanın mantığını anlamış değilim. Bu kriterler çocukları için kaygılanan anne babaların daha fazla endişelenmesine sebep olacaktır.

Bu gelişimsel beceri ve davranışları 60-72 aylık çocukların taşımadığı bilimsel bir gerçekken bunları sıralayarak tüm çocukların okula hazır olmadığını anne babaların anlaması için rehberlik edilmiş olundu. Peki, diyelim ki 60-72 aylık çocukların bunları yapabileceğini bilime ters düşerek kabul edelim ve bunları yapamayanları okula başlatmayalım. Zaten çocukların büyük çoğunluğu istisnalar hariç bu kriterleri yerine getiremeyecektir. Gerçekten bu kriterleri yerine getirmeyen çocukların okula başlamasına engel olunacak mı? Bu çocuklar içinde yine rapor istenecek mi? Yoksa ailelerin, uzmanların, bilim dünyasının, halkın sesine kulak verilerek bu uygulama, tüm alt yapı çalışmaları bitene kadar bir kaç yıl ertelenecek mi?

Tüm bu soruların cevabını bekleyip birlikte göreceğiz.

Dileğimiz çocuklarımızın okula hazır olmadan okula başlanmaya zorlanmamasıdır.

60-72 Aylık Çocukların Gelişimsel Özellikleri

Çocuğunuzun okula başlaması için yerine getirmesi beklenen gelişim kriterleri şu şekilde sıralanıyor;

BİLİŞSEL GELİŞİM

Eksik insan resmini kol ve bacak çizerek tamamlar
10-25 parçalı yap-bozu tamamlar
Geometrik şekilleri birleştirerek yeni şekiller oluşturur
6-10 nesneyi herhangi bir özelliğine göre gruplandırır
1’den 10’a kadar olan nesne grupları le rakamlar arasında ilişki kurar
1’den 10’a kadar olan nesneleri kullanarak toplama yapar
1’den 10’a kadar olan nesneleri kullanarak çıkartma yapar
Yarım ve bütün olan nesneleri gösterir
1’den 20’ye kadar olan rakamları sıralar
Eşleştirme, ilişki kurma, gruplandırma ve sıralamayı nasıl yaptığını açıklar
Neden sonuç ilişkilerini kurar
Kısa bir süre gösterilen bir resimdeki ayrıntıları hatırlar
Bir olaydan sonra ne olabileceğini tahmin eder
Nesneler arasındaki benzerlik ve farklılıkları söyler
Bir dizi içerisindeki nesnelerin birbirlerine göre konumlarını söyler
Miktar bildiren kıyaslama ifadeleri kullanır
Haftanın günlerini sırasıyla söyler
20’ye kadar ritmik sayar
Günün farklı zaman dilimlerinin isimlerini söyler
Yaptığı işe dikkatini verir
Problem durumunun çözümüne yönelik akıl yürütür
Somut nesneleri kullanarak grafik oluşturur
Nesne grafiğini okur
Üç öğeden oluşan örüntüler oluşturur

DİL GELİŞİMİ

Sesler arasındaki farklılıkları söyler
Sesler arasındaki benzerlikleri söyler
Verilen sese benzer sesler çıkarır
Sesinin tonunu, hızını, şiddetini ayarlar
Sıralı ve bileşik cümleler kurar
Cümlelerinde özneye uygun fiil kullanır
6 ve daha fazla sözcükten oluşan cümleler kurabilir
Geçmiş, şimdiki ve gelecek zamanı kullanır
“Kim, ne, ne zaman, nerede, neden, nasıl?” gibi soruları yanıtlar
Cümlelerinde “çünkü, daha sonra” gibi bağlaçlar kullanır
İşaret ve kişi zamirlerini kullanır
Konuşmalarında zaman zarflarını kullanır
Çoğunlukla dilbilgisi kurallarını doğru kullanır
Bazı sözcüklerin zıt, eş ve eşsesli anlamlarını söyler
Sohbete katılır ve sohbeti sürdürür
Akıcı konuşur
Dinlediği bir öyküyü anlatır
Resim, nesne, ya da olaylar arasında ilişki kurarak anlamlı öykü anlatır
Konuşmalarında mizahı kullanır
Çevresindeki yazılı materyalleri tanır
Yazının bir anlam ifade ettiğini bilir
Yetişkinlere duygu ve düşüncelerini anlatır
Okumanın günlük yaşamdaki yeriyle ilgili konuşmalara katılır
Yazının yönünü gösterir
Kitaplarda anlam taşıyan ögenin yazı olduğunu söyler
Kitaptaki resimlere bakarak okuyormuş gibi yapar

MOTOR GELİŞİMİ
Engelin üzerinden koşarak atlar
Ritmik olarak galop(tek ayak üzerinde yukarı zıplamak) hareketini yapar
Ritmik olarak sekerTek ayak sıçrayarak 2-3 m. ilerler
Topu tek elle omuz üstünden atar
Topu tek elle yerden yuvarlar
Belli bir mesafedeki hedefi vurur
Topu yerde 5-6 kere sektirirİp atlar
Vücudunun farklı bölümlerini kullanarak dengede durur
Tek ayak üzerinde 9-10 saniye dururYardımsız öne yuvarlanır (takla atar)
Çeşitli hareketleri müzik ve ritim eşliğinde ardı ardına yapar
Yumuşak malzemeleri kullanarak 2-3 parçalı kompozisyonlar oluşturur
Model gösterildiğinde kâğıdı çapraz şekilde katlar
Modele bakarak daire, üçgen, kare ve dikdörtgen çizer
Yatay, dikey, eğri ve eğik çizgiler çizer ve bunlardan yeni bir şekil oluşturur
Kalemi doğru tutar
1-5 arası rakamları kopya eder

ÖZBAKIM BECERİLERİ
Dişlerini fırçalar
Elini yüzünü yıkar, kurular
Vücudunu yıkar
Tuvalet gereksinimini kendi başına karşılar
Günlük işlerde sorumluluk alır ve yerine getirir
Giysilerini kendi kendine çıkarır, giyinir
Giysilerinin düğme ve çıt çıtlarını çözer ilikler
Ayakkabılarını bağlar
Yemek araç gereçlerini yetişkin gibi kullanır
Yemek tabaklarını ya da servis tepsisini taşır
Temizlikle ilgili malzemeleri doğru kullanır
Tehlike yaratacak durumları fark eder

SOSYAL VE DUYGUSAL GELİŞİMİ

Evinin adresini söyler
Ebeveynin telefon numarasını söyler
Duygularını belli eder
Başkalarının duygusal ifadelerini açıklar
Kendini özgün yollarla ifade eder
Kurallara uyar
Gerekli durumlarda kuralları başkalarına açıklar
Aldığı sorumluluğu yerine getirir
Kendine güven duyar
Yeni ve alışılmamış durumlara uyum sağlar
Yeni tanıştığı bireylerle kolay iletişim kurar
Amaçları doğrultusunda davranır
Duygularını kontrol eder
Gerektiği durumlarda liderliği üstlenir

Uzman Pedagog Sevil Yavuz
Öğretim Görevlisi, Aile, Çocuk, Ergen Psikolojisi Uzmanı

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s